Đàn piano từ xưa đến nay luôn là một trong những nhạc cụ phổ biến và có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử âm nhạc. Qua các thế kỷ, đã có rất nhiều nghệ sĩ piano nổi tiếng, có người theo dòng nhạc cổ điển, có người theo phong cách đương đại hoặc hiện đại. Nhưng tất cả những nhạc sĩ này đều có một điểm chung: họ đã định nghĩa lại âm thanh và phong cách của nhạc cụ, thay đổi cách nghe nhạc của thế giới mãi mãi.
Hãy cùng bước vào một hành trình âm nhạc trên bàn phím và khám phá những nghệ sĩ piano cổ điển nổi tiếng nhất mọi thời đại.
1. Lang Lang
Pianist người Trung Quốc sinh năm 1982, Lang Lang bắt đầu học piano lúc ba tuổi và chỉ hai năm sau đã biểu diễn buổi đầu tiên. Lúc 13 tuổi, anh giành giải nhất tại Cuộc thi Piano Quốc tế Tchaikovsky dành cho thanh thiếu niên ở Nhật Bản — đánh dấu bước ngoặt lớn trong sự nghiệp. Năm 1999, Lang Lang trở nên nổi tiếng toàn cầu khi thay thế một nghệ sĩ chơi concerto số 1 của Tchaikovsky với Dàn Nhạc Giao Hưởng Chicago. Anh là nghệ sĩ Trung Quốc đầu tiên trình diễn cùng Dàn Nhạc Giao Hưởng Berlin. Sự nghiệp của anh mở rộng ra ngoài nhạc cổ điển: anh cộng tác với nhiều nghệ sĩ nổi tiếng và xuất hiện tại các sự kiện lớn như Thế vận hội và lễ trao Nobel.
2. Franz Liszt
Franz Liszt là nghệ sĩ – nhà soạn nhạc người Hung, được biết đến như một trong những pianists lớn nhất thời kỳ Lãng mạn. Ông cách mạng hóa phong cách recital piano không chỉ bằng kỹ thuật siêu việt mà còn bằng cách đánh đàn quay mặt ngang khán giả để tay ông luôn hiện rõ. Những tác phẩm tiêu biểu của ông bao gồm Liebestraum No.3, Mephisto Waltz, và Piano Sonata in B minor. Ông biểu diễn với cảm xúc dữ dội, biểu cảm bằng cả gương mặt và cơ thể — phong cách mà vừa được ngưỡng mộ vừa bị phê phán.
3. Wolfgang Amadeus Mozart
Mozart – ngoài việc là nhà soạn nhạc vĩ đại – cũng là một nghệ sĩ piano xuất sắc từ khi còn nhỏ. Ông bắt đầu biểu diễn khi mới năm tuổi và được xem là thần đồng. Em chị của ông là Nannerl cũng là một nghệ sĩ tài năng. Âm nhạc và khả năng chơi piano của Mozart đã ảnh hưởng mạnh mẽ tới phần lớn các nghệ sĩ piano sau này.
4. Claude Debussy
Debussy là nghệ sĩ piano và nhà soạn nhạc người Pháp, bắt đầu học piano từ tuổi 7 và nhập học tại Nhạc viện Paris khi 10 tuổi. Ông chịu ảnh hưởng từ các nhà soạn nhạc Nga như Mussorgsky và Borodin, cũng như Wagner, và được xem là một trong những người tiên phong phong cách Âm nhạc Ấn tượng (Impressionist). Tác phẩm nổi bật gồm Suite Bergamasque (hoàn thành năm 1905) với bản “Clair de Lune” nổi tiếng.
5. Glenn Gould
Glenn Gould là nghệ sĩ piano người Canada sinh năm 1932, được xem như một trong những điều lớn lao nhất xảy ra với âm nhạc trong nhiều năm. Ông được đánh giá nhờ khả năng chơi piano đặc biệt từ khi còn rất trẻ và cách nhìn nhận tập luyện khác biệt — ông từng nói ông có thể “luyện tập bằng tinh thần”. Âm thanh của Gould đã được NASA chọn gửi lên tàu Voyager như một minh chứng cho giá trị của ông.
6. Robert Schumann
Robert Schumann là nhà soạn nhạc và nghệ sĩ piano người Đức, bắt đầu học nhạc từ khi 6 tuổi. Ông chịu ảnh hưởng từ Schubert và nhà thơ Jean Paul Richter. Vợ ông là Clara – nghệ sĩ piano – và nhiều tác phẩm của Schumann viết dành cho bà. Sau một tai nạn làm thương một ngón tay phải, Schumann chủ yếu chuyển sang sáng tác từ năm 1833–1837. Các tác phẩm nổi bật gồm Carnaval, Symphonic Studies, Kinderszenen, Kreisleriana, Fantasie in C Major.
7. Ludwig van Beethoven
Beethoven không chỉ là nhà soạn nhạc vĩ đại mà còn là nghệ sĩ piano xuất sắc của thời đại mình. Ông bắt đầu học khi rất trẻ và làm việc như organist tại tòa án khi mới 11 tuổi. Dù về sau bị mất thính lực, ông vẫn tiếp tục sáng tác — nhiều tác phẩm dành cho piano như Piano Sonata No.14 và các bản giao hưởng lớn đã làm nên tên tuổi của ông.
8. Martha Argerich
Sinh tại Argentina năm 1941, Martha Argerich bắt đầu chơi piano khi mới ba tuổi và ở tám tuổi đã biểu diễn concerto đầu tiên (Mozart). Năm 1965, bà giành giải tại Cuộc thi Piano Chopin quốc tế ở Ba Lan. Bà không thích ánh đèn truyền thông nhưng khi biểu diễn lại bộc lộ tài năng và khả năng tuyệt vời. Từ những năm 1980, bà chủ yếu biểu diễn concerto thay vì solo thuần túy.
9. Maurice Ravel
Nhà soạn nhạc và nghệ sĩ piano người Pháp Maurice Ravel xuất hiện sớm với tài năng rõ nét. Khi 14 tuổi ông vào Nhạc viện Paris (1889) và ở lại đến 1905. Năm 1928, ông sáng tác Boléro — tác phẩm tiêu biểu của mình. Những năm cuối đời, Ravel bị aphasia làm suy giảm khả năng sáng tác và biểu diễn, qua đời năm 1937.
10. Felix Mendelssohn
Felix Mendelssohn là nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano và giáo viên người Đức thuộc thời kỳ Lãng mạn. Bắt đầu học piano từ nhỏ và khi 9 tuổi đã biểu diễn trước nhà thơ Goethe. Các tác phẩm nổi bật gồm Piano Quartet No.3 in B minor (1825), Overture to A Midsummer Night’s Dream (1826), Italian Symphony (1833) và hai concerto piano (1831, 1837). Năm 1843, ông thành lập Học viện Âm nhạc Leipzig và giảng dạy âm nhạc tại đó.
11. Frédéric Chopin
Chopin là nhà soạn nhạc piano người Ba Lan, xuất chúng và có ảnh hưởng lớn. Ông sáng tác từ khi còn rất nhỏ (7 tuổi) và ở tuổi 8 đã viết tác phẩm gốc. Năm 1826 ông vào Nhạc viện Warsaw, và năm 1829 chuyển đến Vienna. Sau đó định cư ở Paris từ 1832, nơi ông gặp nhiều nhân vật lớn như Liszt và Mendelssohn. Các tác phẩm nổi bật gồm Sonata in B minor, 24 Preludes (1839), Fantaisie‑Impromptu, Nocturne in C# minor, nhiều Mazurkas Op.56.
12. Clara Schumann
Clara Schumann là nghệ sĩ piano và nhà soạn nhạc người Đức, nổi bật trong thế kỷ 19 vốn do nam giới thống trị. Bà được coi là nghệ sĩ hàng đầu thời mình và thường cùng violinist Joseph Joachim lưu diễn sau khi chồng bà (Robert Schumann) mất. Bà biểu diễn các tác phẩm của Brahms, Chopin, Mendelssohn và truyền cảm hứng cho học trò qua cách diễn giải sâu sắc và hiểu ý nhạc sĩ.
13. Vladimir Horowitz
Nghệ sĩ piano sinh tại Nga, Horowitz là một trong những người giỏi nhất mọi thời đại. Ông biểu diễn bản sao của Liszt, Chopin, Rachmaninoff, Prokofiev và Scarlatti với độ chính xác và biên độ động nhiên “khủng”. 12 tuổi vào trường nhạc Kiev; năm 1922 khởi đầu biểu diễn tại Kharkiv; sau đó chuyển Mỹ năm 1944. Dù tạm ngưng biểu diễn từ 1953–1965, ông trở lại và tiếp tục tour đến năm 1987. Ông còn hướng dẫn nhiều pianist lớn.
14. Sergei Rachmaninoff
Rachmaninoff là nghệ sĩ piano và nhà soạn nhạc người Nga, được xem là một trong những virtuoso lớn nhất thế kỷ 20. Ông bắt đầu sáng tác từ khi 15 tuổi và tới Mỹ năm 1918 để biểu diễn. Ông luyện tập cực kỳ nghiêm ngặt đến mức có báo cáo chơi tới 15 giờ mỗi ngày. Những tác phẩm nổi bật gồm Piano Concerto No.2, Rhapsody on a Theme of Paganini, Sonata for Piano and Cello in G minor, Op.19.
15. Arthur Rubinstein
Rubinstein sinh ở Ba Lan, học piano từ ba tuổi và vào Nhạc viện Warsaw lúc tám tuổi. Ông biểu diễn chuyên nghiệp từ 13 tuổi và dành nhiều thời gian luyện tập kỹ thuật đến 12–16 giờ mỗi ngày. Ông biểu diễn rộng khắp thế giới và thu âm hơn 200 đĩa. Ông được trao Huân chương Tự do Hoa Kỳ năm 1976.
16. Daniel Barenboim
Barenboim là nghệ sĩ piano và nhà soạn nhạc người Israel, nổi tiếng với cách diễn giải Beethoven và Mozart và là chỉ huy dàn nhạc danh tiếng Chicago Symphony Orchestra. Cha mẹ ông đều là nghệ sĩ piano. Ông xuất hiện lần đầu khi bảy tuổi và đến Mỹ biểu diễn tại Carnegie Hall năm 1957. Năm 1962 ông bắt đầu sự nghiệp chỉ huy. Ông cũng đồng sáng lập dàn nhạc West‑Eastern Divan Orchestra và biểu diễn tại Ai Cập năm 2009.
17. Sergei Prokofiev
Prokofiev là nhà soạn nhạc và pianist người Nga, học dưới mẹ rồi thầy Sergey Taneyev và giảng viên Reinhold Glière. Từ 1904–1914 học tập tại Conservatory St Petersburg. Ông xuất hiện công chúng từ 1908 và lưu diễn Mỹ từ 1918. Những tác phẩm lớn gồm Piano Concerto No.3, Peter and the Wolf, War and Peace, Toccata.
18. Krystian Zimerman
Zimerman là pianis người Ba Lan, nổi tiếng với cách diễn giải Chopin. Bắt đầu học piano lúc năm tuổi và năm 1973 giành giải tại cuộc thi quốc tế Beethoven. Năm 1975 chiến thắng cuộc thi Chopin và được Artur Rubinstein mời sang Paris. Repertoire của ông gồm Liszt, Schubert, Brahms, Grieg, Bartók. Năm 1999 ông sáng lập Polish Festival Orchestra nhân dịp kỷ niệm 150 năm Chopin.
19. Mitsuko Uchida
Mitsuko Uchida là nghệ sĩ piano hiện đại được đánh giá rất cao. Bà sinh tại Nhật Bản, gia đình chuyển đến Vienna năm 1960 và bà nhập học Vienna Academy of Music dưới sự hướng dẫn của Richard Hauser. 14 tuổi bà đã trình diễn recital đầu tiên. Bà chuyển đến London đầu những năm 70 và nổi bật với cách diễn giải Mozart, sau đó mở rộng sang Debussy, Schubert, Beethoven. Bà nhận nhiều giải thưởng như Grammy, Royal Philharmonic Gold Medal và Premium Imperiale.
20. Sviatoslav Richter
Richter là nghệ sĩ piano người Nga‑Ukraine, được xem là một trong những người vĩ đại nhất lịch sử. Sự nghiệp bắt đầu từ 1934; ông nổi tiếng vì chơi đúng nguyên tác, không chỉnh sửa bản nhạc; từng diễn ở Carnegie Hall và có mối quan hệ thân thiết với các nhà soạn nhạc như Shostakovich và Prokofiev. Ông thậm chí thích chơi tại một chuồng ngựa ở Pháp hơn là sân khấu lớn. Ông nhận giải Grammy năm 1960, Giải Stalin năm 1950 và Giải Lenin năm 1961.
21. Jean‑Yves Thibaudet
Thibaudet bắt đầu học piano từ năm năm tuổi và biểu diễn lần đầu lúc bảy tuổi. Lúc 12 tuổi ông vào Nhạc viện Paris dưới sự hướng dẫn của Lucette Descaves – người từng cộng tác với Ravel. Ông đã thu âm hơn 50 album trong hơn 30 năm sự nghiệp, repertoire đa dạng từ Liszt, Beethoven, Grieg, Saint‑Saëns đến Gershwin, Khachaturian và Qigang Chen. Ông từng giành Premier Prix du Conservatoire năm 15 tuổi và giành giải Young Concert Artists Audition ở New York ba năm sau.
Kết luận
Những nghệ sĩ piano cổ điển trong danh sách trên không chỉ là những bậc thầy kỹ thuật mà còn là những người đã định hình âm nhạc qua các thế kỷ. Từ Mozart, Beethoven, Chopin, đến Lang Lang hay Mitsuko Uchida, mỗi người đều mang đến phong cách và dấu ấn riêng, góp phần mở rộng khả năng biểu đạt của piano. Họ không chỉ truyền cảm hứng cho các thế hệ nghệ sĩ trẻ mà còn giúp người nghe cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp và sức mạnh biểu cảm của âm nhạc cổ điển, chứng minh rằng piano vẫn luôn là nhạc cụ đầy sống động và trường tồn trong lịch sử âm nhạc thế giới.
